آنچه درباره برگه آزمایش باید بدانیم
نحوه تشخیص عسل طبیعی و تحلیل برگه آزمایش
شاخص
رنگ عسل
مناطق
زنبورداری ایران
برگه آزمایش
چیست؟
برگه آزمایش عسل چیست و چطور آن را بخوانیم؟
برگه آزمایش عسل گزارشی است که آزمایشگاه بعد از بررسی نمونه عسل صادر می‌کند و نشان می‌دهد عسل رسیده، تازه و بدون شکر است یا نه. شش عدد اصلی آن قند احیاکننده، ساکارز، نسبت فروکتوز به گلوکز، دیاستاز، پرولین و HMF هستند. رطوبت عسل هم در کنار این‌ها اهمیت دارد. این جدول خلاصه همه آن چیزی است که باید از برگه آزمایش بفهمید:
| شاخص | حد استاندارد ملی ایران | در عسل خوب معمولاً | به زبان ساده یعنی |
|---|---|---|---|
| رطوبت | حداکثر ۲۰٪ | کمتر از ۱۸٪ | عسل رسیده است و ترش و تخمیر نمی‌شود |
| قند احیاکننده | حداقل ۶۵٪ | بیشتر از ۷۰٪ | عسل رسیده است |
| ساکارز | حداکثر ۵٪ | کمتر از ۵٪ | زنبور شکر نخورده و عسل نارس نیست |
| نسبت فروکتوز به گلوکز | حداقل ۰٫۹ | ۰٫۹ تا ۱٫۳ | تغذیه طبیعی؛ زودی یا دیری شکرک زدن |
| دیاستاز | حداقل ۸ | ۸ تا ۴۰ | عسل تازه است و گرما ندیده |
| پرولین | حداقل ۱۸۰ | ۳۰۰ تا ۱۸۰۰ | عسل رسیده و خالص است |
| HMF | حداکثر ۴۰ | کمتر از ۱۰ | عسل تازه است و حرارت ندیده |
واحد پرولین و HMF: میلی‌گرم در کیلوگرم.
برای نمونه، برگه آزمایش عسل آویشن ما را ببینید و عددهایش را با همین جدول مقایسه کنید.
مشاهده برگه آزمایش عسل آویشننمونه واقعی برگه آزمایش عسل
این برگه آزمایش عسل گون گزانگبین ماست. عددهای اصلی را با شماره مشخص کرده‌ایم و زیر تصویر توضیح داده‌ایم که هر کدام چه می‌گوید.
عسل چیست؟
عسل در ظاهر فقط یک ماده شیرین است، ولی در کنار قندها مقدار کمی آنزیم، اسید آمینه، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی هم دارد که از گل و از خود زنبور به آن می‌رسد. همین ترکیبات کوچک هستند که در برگه آزمایش اندازه گرفته می‌شوند و عسل طبیعی را از عسل تقلبی جدا می‌کنند.
عسل طبیعی دو دسته دارد:
۱. عسل شکوفه
از شهد گل‌ها درست میشود و بیشتر عسل ایران از همین نوع است؛ مثل اقاقیا، بهارنارنج و یونجه.
۲. عسلک
زنبور آن را از شیره درختان و مواد شیرین روی برگ‌ها جمع می‌کند، نه از گل. ظاهر و ویژگی‌هایش با عسل شکوفه فرق دارد. در ایران عسلک ترنجبین و خارشتر و در دنیا عسلک کاج و شاه‌بلوط معروف‌اند.
انواع تولیدات با نام عسل
هر چیزی که اسمش عسل است، لزوماً عسل طبیعی نیست. محصولاتی که در بازار با نام عسل فروخته می‌شوند چهار دسته‌اند: طبی، تغذیهای، صنعتی (پختنی) و طبیعی. در همه جای دنیا بخش قابل‌توجهی از بازار را عسل تغذیهای و صنعتی تشکیل می‌دهد.
۱. عسل طبی
عسل تک‌گیاهی که اثرش روی یک مشکل مشخص در پژوهش‌های بالینی بررسی شده است. معروف‌ترین نمونه‌اش عسل مانوکاست که به شکل استریل و استاندارد در پانسمان زخم استفاده میشود.
۲. عسل تغذیهای
در این روش، حتی وقتی گل‌ها شهد دارند، به زنبورها شربت شکر یا شربت‌های قندی دیگر هم داده میشود. نتیجه عسلی است که ترکیبات گیاهی، آنزیم‌ها و اسیدهای آمینه‌اش کمتر است. چون حتی در سال‌های کم‌گل هم تولیدش بالا می‌ماند، قیمتش پایین‌تر از عسل طبیعی است.
۳. عسل صنعتی یا پختنی
اصلاً کار زنبور نیست. از مخلوط شیرین‌کننده‌ها، اسانس عسل و مواد قوام‌دهنده، معمولاً در کارگاه‌های غیربهداشتی، درست میشود و چون شبیه عسل است، به اسم عسل فروخته میشود. هیچ‌کدام از ویژگی‌های عسل را ندارد و ممکن است برای سلامتی هم ضرر داشته باشد. به خاطر بستهبندی جذاب و قیمت پایین، در همه جای دنیا مشتری دارد. با اجباری شدن استاندارد عسل در ایران، امید است این محصولات از بازار جمع شوند یا دستکم به اسم عسل فروخته نشوند.
توجه: در خیلی از کشورها عسل طبیعی، تغذیهای و صنعتی باید با برچسب جدا فروخته شوند و تخلف از آن جریمه سنگین دارد؛ با این حال تقلب، حتی از طرف شرکت‌های بزرگ، همچنان دیده میشود.
۴. عسل طبیعی
عسلی که زنبور فقط از شهد گل‌ها و با آنزیم‌های خودش می‌سازد، بدون هیچ تغذیه کمکی در فصل گل. در زمستان هم که گلی نیست، زنبورها معمولاً از عسل خودشان در کندو تغذیه می‌کنند. عسل طبیعی خودش دو نوع تک‌گیاه و چندگیاه دارد (بیشتر در راهنمای انواع عسل ایرانی). البته گاهی همین اسم‌ها را روی عسل تغذیهای یا صنعتی هم می‌گذارند که درست نیست.
ترکیبات پلی فنولی
ترکیبات پلی‌فنولی همان ترکیبات گیاهی‌ای هستند که خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارند؛ یعنی به خنثی کردن رادیکال‌های آزاد کمک می‌کنند. این ترکیبات از شهد، گرده و بره‌موم به عسل می‌رسند و مقدارشان به گیاه منشأ بستگی دارد؛ معمولاً عسل‌های تیره‌تر پلی‌فنول بیشتری دارند.
آنزیم‌ها
آنزیم‌هایی مثل دیاستاز و اینورتاز را خود زنبور ترشح می‌کند، از غده‌هایی در سرش (غدد هیپوفارنژیال). همین غده‌ها وقتی زنبور جوان و پرستار است ژل رویال می‌سازند و از حدود ۲۱ روزگی، که زنبور برای جمع کردن شهد بیرون می‌رود، به‌جای ژل رویال آنزیم ترشح می‌کنند.
آب یا رطوبت
حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد عسل شکوفه آب است. شهد گل وقتی تازه است بیش از ۷۰ درصد آب دارد و زود خراب میشود؛ زنبور آن‌قدر آبش را کم می‌کند تا به عسلی برسد که خراب نمی‌شود.
قندهای موجود در عسل
حدود ۷۵ تا ۸۵ درصد عسل قند است و ده‌ها نوع قند مختلف در آن پیدا میشود. بیشترینشان گلوکز و فروکتوز است و بعد از آن قندهای دوتایی مثل ساکارز (همان شکر معمولی). نوع تغذیه زنبور مستقیم روی قندهای عسل اثر می‌گذارد: اگر به زنبور شربت شکر بدهند، ساکارز عسل بالا می‌رود. اگر شربت گلوکز و فروکتوز بدهند، ساکارز پایین می‌ماند، ولی دیاستاز و پرولین پایین لو می‌دهد که عسل تغذیهای است. ساکارز با گذشت زمان، به خاطر فعالیت آنزیم اینورتاز، کم میشود.
باقیمانده ها در عسل
۱. فلزات سنگین مثل جیوه، کادمیوم و سرب
ممکن است منشأ طبیعی داشته باشند، یعنی از خاک به گیاه و شهد برسند، یا منشأ انسانی، مثل آلودگی هوا از سوخت‌های فسیلی.
۲. داروهای زنبورداری
در زنبورداری طبیعی از داروهای کم‌خطر و طبیعی مثل اسید فرمیک، اسید اگزالیک و تیمول آویشن استفاده میشود که باقیمانده نگران‌کننده‌ای در عسل نمی‌گذارند.
۳. آفت‌کش‌ها و سموم کشاورزی
اگر کندوها نزدیک مزرعه یا باغی باشند که سم‌پاشی شده، ممکن است سم به شهد و عسل برسد، که البته کم پیش می‌آید. در ایران چون بیشتر زنبورستان‌ها در مراتع و دشت‌های دور از شهر و زمین کشاورزی‌اند، این مشکل کمتر از خیلی جاهای دیگر دنیاست. حد مجاز این باقیمانده‌ها در دنیا با استانداردی به اسم MRL کنترل میشود.
نکته: بخش زیادی از ناخالصی‌ها و سموم جذب موم می‌شوند و به عسل نمی‌رسند. مشکل اصلی جایی است که زنبوردار ناآگاه از سم و داروی قاچاق و غیراستاندارد استفاده کند.
تعیین اصالت عسل
اصالت و کیفیت عسل را از سه راه میشود سنجید که کامل‌کننده هم هستند:
۱. ویژگی‌های ظاهری: رنگ، رطوبت و غلظت عسل.
۲. ویژگی‌های حسی: عطر، بو و طعم. هر عسل تک‌گیاه رنگ و طعم خاص خودش را دارد و رنگ عسل از زلال تا تقریباً سیاه تغییر می‌کند. در دنیا کارشناسانی هستند که با چشیدن و بو کردن، تک‌گیاه بودن و اصالت عسل را تا حد زیادی تشخیص می‌دهند. در ایران سید محمد رضویان و پسرش سید روح‌الله از معدود افرادی هستند که این مهارت را دارند.
۳. آزمایش شیمیایی: شاخص‌هایی مثل پرولین، دیاستاز، نسبت فروکتوز به گلوکز و HMF که طبق استاندارد ملی ایران به شماره ۹۲ اندازه گرفته می‌شوند. این آزمایش عسل پختنی (صنعتی) و عسل‌های خیلی تغذیهای را تشخیص می‌دهد. وقتی معنی این عددها را بدانید، از روی برگه آزمایش تا حد زیادی می‌فهمید عسل طبیعی است یا نه.
کجا و چطور عسل را آزمایش بدهیم؟
یادتان باشد استاندارد ملی ایران فقط حداقل‌ها را تعیین می‌کند؛ هرچه عددهای عسل از این حداقل‌ها بهتر باشد، عسل باکیفیت‌تر است.
- دستکم ۲۰۰ گرم عسل برای آزمایش بفرستید.
- نمونه را حتماً به آزمایشگاه تخصصی عسل بدهید.
- ممکن است دو آزمایشگاه برای یک نمونه عددهای کمی متفاوت بدهند؛ این طبیعی است و به روش و دستگاه آزمایش برمی‌گردد.
- عسل یک مرتع در سال‌های مختلف میتواند کیفیت متفاوتی داشته باشد، بسته به گل‌دهی آن سال.
- کیفیت عسل با یک آزمایش یا یک عدد تعیین نمی‌شود؛ شاخص‌های اصلی باید کنار هم دیده شوند.
کجا عسل را آزمایش بدهیم؟
عسل را فقط به آزمایشگاهی بدهید که در آزمایش عسل تخصص دارد و از مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران تأییدیه گرفته است. شماره این تأییدیه معمولاً بالای برگه آزمایش نوشته میشود؛ برگه‌ای که این شماره را ندارد، اعتبار کمتری دارد.
مجموعه سید محمد رضویان آزمایشگاه تخصصی عسل خودش را دارد که از مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران تأییدیه گرفته است (شماره NACI/Lab/2572).
چه شاخص‌هایی را درخواست کنیم؟
دستکم این‌ها را بخواهید: قند احیاکننده، ساکارز، نسبت فروکتوز به گلوکز، دیاستاز، پرولین، HMF و رطوبت. هرچه شاخص‌های بیشتری آزمایش شود، قضاوت درباره عسل مطمئن‌تر است.
رمزگشایی شاخص‌های شیمیایی در برگه آزمایش عسل
مطمئن‌ترین راه تشخیص کیفیت و اصالت عسل، آزمایش شیمیایی آن در آزمایشگاه تخصصی است که شش شاخص اصلی را اندازه می‌گیرد. برای هر شاخص در استاندارد ملی ایران حداقل یا حداکثری تعیین شده است. در ادامه می‌گوییم هر عدد چه معنایی دارد و چطور از روی آن به طبیعی بودن عسل پی ببرید.
1. قندهای احیاکننده قبل از هیدرولیز
به زبان ساده، این عدد مقدار قندهای ساده عسل است؛ یعنی فروکتوز، گلوکز و مالتوز، که زنبور از شهد گل ساخته است. استاندارد، حداقل ۶۵ گرم در هر ۱۰۰ گرم عسل را لازم می‌داند.
توجه: اگر این عدد بیشتر از ۷۰ باشد، معمولاً نشانه عسل باکیفیت و طبیعی است.
این عدد به ما می‌گوید:
- زنبور کارش را روی عسل کامل کرده، یعنی عسل رسیده است یا نه.
- عسلی که کمتر از حدود ۶۸ درصد قند ساده دارد، یا با شربت شکر تغذیه شده یا نارس برداشت شده است.
- چند عسل تک‌گیاه، مخصوصاً وقتی تازه برداشت شده‌اند، استثنا هستند؛ مثل کنار و بهارنارنج.
2. ساکارز
ساکارز همان قند معمولی (شکر) است که به‌طور طبیعی در شهد گل‌ها هم هست. زنبور با آنزیم اینورتاز آن را به فروکتوز و گلوکز تبدیل می‌کند و تمام تلاشش این است که ساکارز را به زیر ۵ درصد برساند. حداکثر مجاز در استاندارد ایران و استاندارد بین‌المللی هم ۵ درصد است.
ساکارز بیشتر از ۵ درصد معمولاً یکی از این دلیل‌ها را دارد:
- تغذیه زنبور با شربت شکر
- عسل نارس
- بعضی عسل‌های خاص، مثل کنار، بهارنارنج و گل گندم
توجه: در عسل کنار خالص و تازه، ساکارز با روش فهلینگ ممکن است ۸ تا ۱۳ درصد نشان داده شود، ولی با روش دقیق‌تر HPLC عدد کمتری به دست می‌آید. در بیشتر عسل‌های طبیعی و رسیده ساکارز زیر ۵ است و با گذشت زمان هم کمتر میشود.
توجه: ساکارز بهتنهایی نه معیار خوبی برای قیمت‌گذاری است و نه برای تعیین کیفیت عسل.
این عدد به ما می‌گوید:
- زنبور با چه چیزی تغذیه شده است.
- عسل رسیده است یا نارس.
3. نسبت فروکتوز به گلوکز (F/G)
این عدد از تقسیم مقدار فروکتوز بر گلوکز به دست می‌آید. در بیشتر عسلها فروکتوز بیشتر از گلوکز است. حداقل مجاز در استاندارد ۰٫۹ است و در بیشتر عسلها بین ۰٫۹ تا ۱٫۳ قرار می‌گیرد.
توجه: در عسل‌هایی که با شربت شکر تغذیه شده‌اند، این عدد معمولاً کمتر از ۰٫۹ و بین ۰٫۸۵ تا ۰٫۸۸ است.
از روی همین عدد میشود حدس زد عسل کی شکرک میزند: هرچه نسبت فروکتوز به گلوکز بالاتر باشد، عسل دیرتر شکرک میزند و هرچه پایین‌تر، زودتر. مثلاً در عسل کنار، اقاقیا و مریم‌گلی این عدد معمولاً بالای ۱٫۱ است و این عسلها دیر شکرک می‌زنند.
عسل‌هایی که فروکتوز بیشتری دارند ممکن است قند خون را کمی آهسته‌تر بالا ببرند؛ ولی برای افراد مبتلا به دیابت همچنان قند به حساب می‌آیند و مصرفشان باید با نظر پزشک باشد.
این عدد به ما می‌گوید:
- زنبور با چه چیزی تغذیه شده است.
- عسل رسیده است یا نارس.
- عسل زود یا دیر شکرک میزند.
4. دیاستاز
دیاستاز یکی از آنزیم‌های مهم عسل است که هم از شهد و گرده و هم از خود زنبور می‌آید و کارش تبدیل نشاسته به قندهای ساده‌تر است. این آنزیم را زنبورهای کارگری ترشح می‌کنند که برای جمع کردن شهد بیرون می‌روند. دیاستاز نشانه تازگی، خام بودن و رسیده بودن عسل است.
- عسل‌های روشن: ۸ تا ۳۰
- عسل‌های تیره: ۸ تا ۴۰
- عسلک‌ها: ۱۴ تا ۴۵
- بعضی عسلها مثل شبدر و اقاقیا به‌طور طبیعی دیاستاز کمی دارند: ۳ تا ۸
توجه: در عسل‌های تغذیهای دیاستاز معمولاً زیر ۸ است.
- دیاستاز به گرما و ماندن طولانی حساس است؛ هرچه عسل گرم‌تر نگهداری شود یا کهنه‌تر باشد، دیاستازش کمتر میشود.
- هرچه زنبور بیشتر روی عسل کار کرده باشد، دیاستاز بیشتر است. عسل نارس دیاستاز کمتری دارد.
- خود دیاستاز ارزش غذایی یا دارویی خاصی ندارد و فقط یک نشانه کیفیت است. حرفی که گاهی شنیده میشود که دیاستاز چربی دور قلب را کم می‌کند، پایه علمی ندارد.
این عدد به ما می‌گوید:
- زنبور کارش را روی عسل کامل کرده است یا نه.
- عسل زیاد مانده یا گرما دیده است یا نه.
5. پرولین
در عسل حدود ۲۶ نوع اسید آمینه پیدا شده که مهم‌ترینشان پرولین است. پرولین هم از شهد و گرده می‌آید و هم از خود زنبور، و نشانه رسیده و طبیعی بودن عسل است.
- حداقل مجاز در استاندارد: ۱۸۰ میلی‌گرم در کیلوگرم
- در عسل‌های طبیعی مختلف: از ۳۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌گرم در کیلوگرم
- حداکثری برایش تعیین نشده، ولی در عمل تا حدود ۲۰۰۰ دیده میشود و عددهای خیلی بالاتر قابل قبول نیست.
توجه: پرولین در عسل‌های تغذیهای معمولاً کمتر از ۲۰۰ میلی‌گرم در کیلوگرم است.
- پرولین هم به گرما و ماندن حساس است، ولی کمتر از آنزیم‌ها.
- هرچه زنبور بیشتر روی عسل کار کرده باشد، پرولین بیشتر است؛ پس پرولین بالاتر یعنی عسل باکیفیت‌تر و خالص‌تر.
این عدد به ما می‌گوید:
- زنبور کارش را روی عسل کامل کرده است یا نه.
- عسل چقدر باکیفیت و خالص است.
6. هیدروکسی متیل فورفورال (HMF)
HMF ماده‌ای است که وقتی قندهای عسل گرما می‌بینند یا عسل مدت زیادی می‌ماند، کم‌کم در آن ساخته میشود. برای همین بهترین نشانه برای این است که بفهمیم عسل تازه و خام است یا حرارت دیده.
- حداکثر مجاز در استاندارد ایران: ۴۰ میلی‌گرم در کیلوگرم
- در عسل تازه و خام: کمتر از ۱۰
- در عسل کهنه یا حرارت‌دیده: ممکن است به بیش از ۱۰۰۰ برسد
- در عسل‌های صنعتی تا ۲۴۰۰ هم دیده شده است.
- در عسل مناطق گرمسیری تا ۸۰ دیده میشود و در دنیا برای این عسلها استثنا قائل‌اند، ولی استاندارد ایران بالاتر از ۴۰ را قبول نمی‌کند.
درباره ایمنی HMF در مقادیر خیلی بالا نگرانی‌هایی مطرح است؛ البته این ماده فقط مخصوص عسل نیست و در خیلی از غذاها، مثل میوه خشک و مربا، عددهای بالای ۸۰۰ و حتی تا ۳۰۰۰ هم دیده شده است.
این عدد به ما می‌گوید:
- عسل تازه و طبیعی است یا نه.
- عسل حرارت دیده است یا نه؛ اگر عسل موقع صاف کردن یا نگهداری گرم شود، HMF بالا می‌رود.
یک نمونه واقعی: عسل سیاهدانه ما ساکارز ۱٫۹، پرولین ۹۳۵ و HMF ۱۷ دارد؛ عددهایی که با این توضیحات یعنی عسلی رسیده، تازه و بدون شکر.
مشاهده عسل سیاهدانه و برگه آزمایشنتیجهگیری نهایی
- نمونه را آزمایشگاه تخصصی عسل باید آزمایش کند.
- رنگ، رطوبت، عطر و طعم هم در کیفیت عسل مهم‌اند.
- برای قضاوت درباره کیفیت، همه شاخص‌ها را با هم ببینید، نه فقط یکی را.
- بهتر است یک کارشناس عسل نتایج را برایتان تفسیر کند.
- عسل طبیعی، تازه و خام را در اولویت بگذارید.
اگر عسلی می‌خواهید که عددهایش را از قبل دیده باشید، عسل‌های تک‌گیاه ما را همراه با برگه آزمایش هر کدام ببینید.
مشاهده عسل‌های تکگیاهبسته بندی
بهترین ظرف برای عسل، شیشه یا ظرف تیره دارویی است که نور کمتری به عسل برسد. ظرف‌های پلاستیکی (PET) برای نگهداری طولانی مناسب نیستند، چون با گذشت زمان مقداری از مواد ظرف ممکن است به عسل منتقل شود و روی آن اثر بگذارد. برای همین ما سختی‌های تهیه و بستهبندی شیشه را به جان خریدیم تا عسل در بهترین شرایط به دستتان برسد.
تأثیر گذشت زمان
با گذشت زمان، به خاطر فعالیت آنزیم اینورتاز، ساکارز عسل کم میشود و مقدار آنزیم‌ها هم پایین می‌آید. برای همین عسل تازه برای مصرف بهتر است.
شکرک زدن، رُس بستن یا جامد شدن عسل
شکرک زدن ویژگی طبیعی هر محلولی است که قند زیادی در خودش حل کرده باشد و ربطی به اصل یا تقلبی بودن عسل ندارد. پس شکرک زدن یا نزدن، کیفیت عسل را نشان نمی‌دهد. توضیح کامل علت، زمان و روش آب کردن بی‌خطر را در مقاله شکرک زدن عسل بخوانید.
بسته به مقدار گلوکز، شرایط نگهداری و ذرات ریزی که در عسل هست، شکرک زدن ممکن است چند روز تا چند ماه طول بکشد. مثلاً عسل اشقه و کلزا ظرف چند روز، و حتی گاهی داخل شان، شکرک می‌زنند؛ ولی عسل کنار، اقاقیا، قنقال و مریم‌گلی ممکن است تا چند سال مایع بمانند.
در کتاب‌های قدیمی دلیل شکرک زدن را آنزیم دیاستاز می‌دانستند و برای همین شکرک زدن را نشانه طبیعی بودن عسل حساب می‌کردند. امروز مشخص شده که هیچ ارتباطی بین دیاستاز و شکرک زدن نیست.
شکرک زدن و رُس بستن یکی هستند؛ این باور که با هم فرق دارند، اشتباه است.
بافت رُس
اینکه دانه‌های شکرک ریز باشند یا درشت، به مقدار گلوکز، رطوبت، ذرات ریز داخل عسل و شرایط نگهداری بستگی دارد. برای همین بافت عسل رُس‌بسته گاهی خیلی نرم و کره‌ای است (مثل عسل سفید) و گاهی درشت مثل شکر. شکرک زدن را در همه عسلها و حتی مرباها می‌بینیم.
سؤالات متداول درباره برگه آزمایش عسل
قند احیاکننده در عسل چیست؟
قندهای ساده عسل، یعنی فروکتوز، گلوکز و مالتوز، که زنبور از شهد گل ساخته است. استاندارد ملی ایران حداقل ۶۵ درصد را لازم می‌داند و عسل‌های باکیفیت معمولاً بالای ۷۰ درصد دارند.
نسبت فروکتوز به گلوکز در عسل طبیعی چقدر است؟
حداقل ۰٫۹ و در بیشتر عسلها بین ۰٫۹ تا ۱٫۳. عدد کمتر از ۰٫۹ میتواند نشانه تغذیه زنبور با شربت شکر باشد. هرچه این عدد بالاتر باشد، عسل دیرتر شکرک میزند.
آیا میشود عسل را با دستگاه تست قند خون آزمایش کرد؟
نه. دستگاه قند خون برای اندازهگیری قند خون ساخته شده و نمیتواند عسل طبیعی را از عسل تقلبی یا تغذیهای جدا کند. تنها راه مطمئن، آزمایش در آزمایشگاه تخصصی عسل است.
برای آزمایش عسل چقدر نمونه لازم است؟
دستکم ۲۰۰ گرم، و بهتر است نمونه به آزمایشگاه تخصصی عسل فرستاده شود.
مهمترین عدد برگه آزمایش عسل کدام است؟
هیچ عددی بهتنهایی کافی نیست. ساکارز، نسبت فروکتوز به گلوکز، دیاستاز، پرولین و HMF باید کنار هم دیده شوند تا بشود درباره طبیعی، رسیده و تازه بودن عسل قضاوت کرد.
عسل با گواهی آزمایشگاه یعنی چه؟
یعنی نمونهای از همان سری تولید در آزمایشگاه آزمایش شده و نتیجهاش در برگه آزمایش آمده است. وقتی برگه آزمایش را میبینید، تاریخ آزمایش و شماره سری تولید را با بستهبندی مقایسه کنید.
کجا میشود عسل را آزمایش داد؟
در آزمایشگاهی که در آزمایش عسل تخصص دارد و از مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران تأییدیه گرفته است. شماره تأیید صلاحیت معمولاً بالای برگه آزمایش نوشته میشود و می‌توانید آن را بررسی کنید.
سؤال یا تجربه‌ای درباره برگه آزمایش عسل دارید؟
اگر برگه آزمایشی دارید و معنی عددی را نمی‌دانید یا تجربه‌ای از آزمایش عسل دارید، پایین همین صفحه بنویسید؛ کارشناسان ما جواب می‌دهند.
چرا عسل سید محمد رضویان؟
